OPaZ denktank 5 februari: een beweging kun je niet stoppen

Een proeverij van mooie verhalen die naar meer smaken. Zo omschreef dagvoorzitter Hans Oosterkamp het programma van de laatste officiële OPaZ denktank van 5 februari. Aan de hand van korte presentaties nam het OPaZ-team de altijd betrokken denktankleden mee in de geleerde lessen van de afgelopen jaren.

Een definitief einde voor OPaZ werd de laatste denktank echter niet, zo liet programmamanager Elke Buis weten: ‘’We stoppen als programma, maar de beweging die we samen hebben gecreëerd stopt niet. Er is een heuse community ontstaan met één gezamenlijk doel: passende zorg voor iedereen. Die community en beweging houden we in leven. We blijven elkaar informeren, inspireren en ontmoeten. Via allerlei wegen en kanalen, dus jullie gaan zeker nog van ons horen’’.

Geleerde lessen

Het programma OPaZ is de afgelopen jaren op zoek gegaan naar oplossingen en inspiratie voor complexe situaties. Er is geluisterd, er zijn verbindingen gelegd en er is ruimte gecreëerd voor samenwerkingen en initiatieven. Allemaal met als doel te zorgen dat mensen met een complexe zorgvraag beter hulp krijgen en niet meer vastlopen in het systeem. Deze kennis, inzichten en geleerde lessen werden tijdens de denktank gedeeld en besproken.

Nieuw magazine: Aanpakkers

‘’Het magazine de Verschilmakers uit 2019 heeft een broertje gekregen’’, vertelde Liza Leijenhorst (regiocoördinator zuid). ‘De Aanpakkers. In dit magazine zoomen we vooral in op hóe je nu precies het verschil maakt in het organiseren van passende zorg. Zo vertelt respijthuis Frits hoe ze samen met gemeenten, een GGZ-instelling en woningcorporatie werken zonder verwijzing en indicaties en legt Stichting Pim uit hoe je slim omgaat met administratie bij kleinschalige zorginitiatieven. Stuk voor stuk inspirerende voorbeelden met praktische tips. We hopen dat goed voorbeeld goed doet volgen!’’ Bekijk het magazine.  

Inzichten uit actieonderzoek

Samen in de praktijk onderzoeken waar we tegenaan lopen en tegelijkertijd een beweging voor verandering creëren. Zo’n 3 jaar geleden begon OPaZ aan de hand van workshops met de methodiek actieonderzoek. De landelijke start groeide uiteindelijk uit tot 8 regionale initiatieven die met actieonderzoek zijn gevolgd en hierdoor veel hebben geleerd. Eén van die initiatieven is stichting Linawijs. Tijdens de denktank deelde Marieke Stolte, initiatiefnemer van Linawijs, haar ervaring: ‘’Met het actieonderzoek hebben we in kaart gebracht of en op welke manier Linawijs een oplossing is voor het maatschappelijke probleem ‘thuiszitters’. Dit heeft een uitgebreid verslag met heel veel inzichten opgeleverd. Eén van de belangrijkste dingen is communicatie. Je ziet dat de partijen die rondom de groep thuiszitters betrokken zijn niet altijd dezelfde taal spreken. En dat is wel heel cruciaal, want pas dan begrijp je elkaar en kun je samen verder’’. Vicky Drost, programmamanager OPaZ, ziet dit ook in de andere actieonderzoeken. ‘’Het gaat echt om wederzijds begrip en vertrouwen, met elkaar het goede gesprek voeren en daar ook echt de tijd voor nemen.’’ Vicky kondigde tijdens de denktank aan dat er binnenkort een artikel op informatielangdurigezorg.nl verschijnt met daarin de inzichten van de OPaZ actieonderzoeken.   

Het label is (mis)leidend

In de zorg zijn diagnosen, richtlijnen en protocollen bepalend. Zij dragen in principe bij aan de kwaliteit van de zorg: ze vormen het uitgangspunt voor het handelen en helpen een keuze te maken voor de juiste zorg. Maar soms zijn ze juist een belemmering voor goede zorg. Voor het praktijkinitiatief ‘Het label is (mis)leidend’ is Ingrid Claassen hier samen met anderen verder ingedoken. Tijdens de denktank schetste Ingrid het proces van diagnose tot een (mis)leidend label (zie afbeelding) en wat voor impact dat kan hebben op een cliënt en zijn/haar naasten. Het praktijkinitiatief is uitgewerkt in twee concrete deelprojecten:

  • Onbegrepen ziek: richt zich op de zorg en ondersteuning voor mensen met ME/CVS. Lees meer over dit project.
  • Verborgen intelligentie: richt zich op mensen met non-verbaal autisme bij wie op basis van een IQ-test of hun gedrag een verstandelijke beperking is vastgesteld. Lees meer.

OPaZ in de regio

In 2019 is de focus van OPaZ in de regio’s komen te liggen. Dichtbij waar de vraag naar passende zorg zich voordoet. Maud Jonkhout is één van de vier regiocoördinatoren en heeft de afgelopen jaren bij tientallen casussen ondersteund. Maud vertelt aan de denktank hoe zij dit avontuur heeft beleefd en over het belang van een sterk netwerk: ‘’Ik kwam er in de eerste casus al achter dat je veel verschillende partijen en mensen nodig hebt om passende zorg te organiseren. Ik ben daarom een enorm netwerk gaan opbouwen. Met lokale zorgaanbieders, gemeenten, zorgprofessionals en andere regionale teams. Op die manier kon ik in de casussen waarbij ik werd betrokken een verbindende rol spelen. In dit netwerk kwam ook VLOT op mijn pad. VLOT staat voor Verbindend Landelijk OndersteuningsTeam en werkt met regioadviseurs. Zij ondersteunen gemeenten en ketenpartners in de regio bij de implementatie van een persoonsgerichte aanpak voor kwetsbare personen. In gesprekken met hen kwam naar voren dat ze graag nog meer aansluiting bij de praktijk zochten. Daarom heb ik hen betrokken bij de casuïstiek waar ik mee bezig was. Dat was een mooie win-win! Zo’n samenwerking ontstond ook met het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ). Hen kwam ik tegen in casuïstiek die betrekking had op jeugd(hulp). De kennis van OPaZ rondom persona Sem combineerden we met de aanpak van OZJ. Dat was heel waardevol!‘’

Betrokken zijn bij casuïstiek is dé manier om dichtbij de praktijk te komen, om te horen en zien waar mensen tegenaan lopen en wat dus anders en beter kan. Met deze conclusie wordt het thema ‘OPaZ in de regio’ tijdens de denktank kernachtig afgesloten.

Meer samenhang in informatie

Een ander belangrijk onderdeel in de zoektocht naar passende zorg is goede informatievoorziening. Ook op dit thema was OPaZ de afgelopen jaren actief. Bijvoorbeeld met het project Routewijzer. Hieruit blijkt dat samenhang in informatie cruciaal is. In dat kader is de veel bezochte website Regelhulp per 1 januari 2021 weer terug in beheer van VWS en geïntegreerd met de website informatielangdurigezorg.nl. ‘’We gaan nu kijken hoe we Regelhulp goed kunnen positioneren, de informatie slim kunnen structureren en hoe we op de juiste manier kunnen zorgen voor verbinding met andere (regionale en lokale) informatiebronnen en websites’’, vertelt Govert Claus (VWS). Via een aantal polls vraagt Govert de denktank mee te denken over hoe Regelhulp ingezet kan worden als routewijzer naar passende zorg en ondersteuning. 

Juiste Loket: maatwerk routewijzer

Een andere belangrijke ‘routewijzer’ in de zoektocht naar passende zorg is het Juiste Loket. Een informatie- en adviespunt waar cliënten en professionals per telefoon en mail terecht kunnen met allerlei soorten vragen of zorg en ondersteuning. Marjolein Schipper noemt het ook wel de ‘vraagbaak’ achter informatielangdurigezorg.nl en Regelhulp.

Marjolein: ‘’Het Juiste Loket is in het leven geroepen vlak voor de decentralisaties in de zorg in 2015. De eerste jaren wisten mensen ons goed te vinden, maar dit is de laatste tijd wat weggezakt. We zetten dit jaar dan ook volop in om ons zelf bekender te maken. Wij kunnen cliënten én professionals helpen met bijvoorbeeld complexe ggz problematiek, maar ook de weg wijzen bij veranderingen die er steeds zijn in het zorglandschap. Op websites wordt vaak algemene informatie aangeboden waardoor mensen net niet het antwoord op hun vraag vinden. Wij zorgen voor dat stukje maatwerk en kijken vanuit een onafhankelijke rol met iemand mee naar zijn/haar persoonlijke situatie.’’

Online sessies

De OPaZ community blijft met elkaar in contact. De komende maanden worden er verschillende online sessies over bepaalde thema’s georganiseerd. Houd hiervoor het activiteitenoverzicht op informatielangdurigezorg.nl in de gaten. Heb je een suggestie voor een online sessie? Laat het ons gerust weten.