Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Bopz)

Laatste wijziging: 22 februari 2018

In de Wet Bopz staan de rechten van cliënten tijdens een onvrijwillige opname in een psychiatrische instelling, een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking of een verpleeghuis voor dementerende ouderen. 

Voor wie geldt de Wet Bopz?

De Wet Bopz geldt voor:

  • gedwongen opnamen en behandelingen in de psychiatrie
  • gedwongen opnamen en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking
  • gedwongen opnamen en zorg in de psychogeriatrie (ouderenzorg voor mensen met dementie)

Gedwongen opname of zorg om gevaar af te wenden

Dwang is alleen toegestaan voor 'het afwenden van gevaar' voor de personen zelf, anderen of hun omgeving. Alleen als dat gevaar niet op een andere manier is af te wenden, kan een persoon zonder zijn eigen toestemming worden opgenomen of behandeld.

Voor mensen met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening geldt een eigen gevaarscriterium, namelijk of de cliënt zichzelf buiten de inrichting kan handhaven of niet.

Behandelplan of zorgplan

Als mensen gedwongen zijn opgenomen in een instelling, stelt de wet een behandelplan verplicht. In de gehandicapten- en ouderenzorg heet dit een zorgplan of een ondersteuningsplan.

De betrokkene moet zelf instemmen met het behandel- of zorgplan. Kan hij dat niet, dan kan de partner, ouder of wettelijke vertegenwoordiger namens hem instemmen.

Toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

De Inspectie handhaaft de kwaliteit van zorg, onder meer door controles op de toepassing van dwang.

Instellingen met een Bopz-aanmerking

Dwang op grond van de Bopz is alleen mogelijk in instellingen die daarvoor zijn aangewezen door het ministerie van VWS. Die instellingen hebben een Bopz-aanmerking.

Nieuwe wetgeving

In januari 2018 is nieuwe wetgeving voor onvrijwillige opname en onvrijwillige zorg aangenomen door de Eerste Kamer:

  • Wet verplichte GGZ voor mensen met een psychiatrische ziekte (ingang 1 januari 2020)
  • Wet zorg en dwang voor mensen met een verstandelijke beperking en voor mensen met dementie (ingang 1 januari 2020)
  • Wet forensische zorg voor de combinatie van beveiliging en behandeling/verpleging, bijvoorbeeld tbs (ingang 1 januari 2019)

Wilt u persoonlijk advies? Neem contact op met het Juiste Loket (voor cliënten, naasten en professionals)

Heeft u nog geen zorg en wilt u weten wat bij uw situatie past?

Kijk dan op Regelhulp.nl