Persoonsgebonden budget (pgb)

Een persoonsgebonden budget (pgb) is een bedrag waarmee u zelf zorg, verpleging of hulp en ondersteuning kunt inkopen. U mag zelf weten hoe u die zorg ontvangt. Ook bepaalt u zelf waar, wanneer en van wie u de zorg krijgt. Een pgb brengt ook verplichtingen met zich mee. U moet pgb-vaardig zijn, een zorgovereenkomst afsluiten met uw zorgverlener, de zorgverlener aansturen en de administratie bijhouden.

U kunt de zorg ook door een zorgaanbieder laten regelen. Dat is zorg in natura.

Wat moet u weten en kunnen om een pgb te beheren?

Op de lijst van 10 punten voor pgb-vaardigheid kunt u nagaan wat u moet weten en kunnen om een pgb te beheren. Het maakt niet uit of u zelf budgethouder, een vertegenwoordiger of gewaarborgde hulp bent. Deze checklist geldt voor budget dat u aanvraagt voor maatschappelijke ondersteuning, langdurige zorg, jeugdhulp of andere zorg.

Meer informatie en de lijst staan op Rijksoverheid.nl.

Zorgovereenkomst

U moet ook met iedere zorgverlener een zorgovereenkomst sluiten. Heeft u een pgb van de gemeente of van het zorgkantoor? Dan moet u de modelovereenkomst van de SVB gebruiken. Deze overeenkomst gaat over de hulp en de kosten. Voor elke wet zijn er 4 modelovereenkomsten:

  1. U krijgt zorg van een zorginstelling
  2. U krijgt zorg van een ondernemer of een freelancer
  3. U krijgt zorg van een partner of familielid
  4. U krijgt zorg van iemand die bij u in dienst is: als werkgever sluit u een arbeidsovereenkomst af.

Verschillende soorten pgb's

Het pgb is vastgelegd in 4 wetten. De voorwaarden voor een pgb verschillen per wet. Afhankelijk van de soort zorg die iemand nodig heeft, valt het onder één of meer van deze wetten:

  • De jeugdwet: krijgt u een pgb uit de Jeugdwet? Dan regelt uw gemeente de goedkeuring van de zorgovereenkomst.
  • Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo): krijgt u een pgb uit de Wmo? Dan moet de gemeente de zorgovereenkomst goedkeuren.
  • Zorgverzekeringswet (Zvw): krijgt u een pgb uit de Zvw? In de voorwaarden van uw zorgverzekering staan uw rechten en plichten. Daarin staat ook hoe u uw pgb moet verantwoorden.
  • Wet langdurige zorg (Wlz): krijgt u een pgb uit de Wlz? Dan regelt het zorgkantoor de goedkeuring van de zorgovereenkomst.

Komt u uw verplichtingen niet na? Dan volgt er een gesprek met de instanties die u uw pgb verleent. Wat gebeurt daarna? Dat hangt ervan af waarom u uw verplichtingen niet bent nagekomen. Het kan zijn dat uw pgb wordt ingetrokken.

Eigen bijdrage pgb

In een aantal gevallen betaalt u een eigen bijdrage. U mag de eigen bijdrage niet altijd uit uw pgb betalen. Dit staat vermeld op de pagina van de wet die voor u van toepasisng is. Verpleging en verzorging thuis zitten in het basispakket van uw zorgverzekering. U hoeft dan geen eigen bijdrage te betalen.

Zorgsoorten in te kopen met een pgb

U kunt diverse soorten zorg inkopen met een pgb. Dat zijn:

  • Begeleiding individueel

U heeft bijvoorbeeld hulp nodig bij de administratie, begeleiding bij uw hobby of u kunt niet alleen thuis zijn. Dan kan individuele begeleiding een oplossing zijn.

  • Begeleiding groep

U wilt dagopvang of dagbesteding regelen voor bijvoorbeeld uzelf, uw kind of uw vader of moeder. Dat is groepsbegeleiding.

  • Huishoudelijke hulp

U heeft moeite met huishoudelijke taken of u kunt deze taken niet uitvoeren. Zoals schoonmaken, wassen, strijken, koken of boodschappen doen. U kunt dan huishoudelijke hulp aanvragen. Dit is mogelijk vanuit de Wmo en vanuit de Wlz, afhankelijk van uw situatie.

  • Logeeropvang (kortdurend verblijf)

U woont thuis en krijgt daar hulp van bijvoorbeeld ouders, kinderen of partner. Maar zij hebben ook tijd voor zichzelf of vakantie nodig. Dat kan met logeeropvang. U gaat dan een weekend of op doordeweekse dagen ergens logeren.

  • Persoonlijke verzorging

Heeft u hulp nodig bij bijvoorbeeld wassen, aankleden, naar het toilet gaan, steunkousen aantrekken, huidverzorging, medicijnen innemen of eten en drinken? Dan kunt u persoonlijke verzorging aanvragen.

  • Verpleging

Heeft u zorg nodig vanwege een medische aandoening, dan vraagt u verpleging aan. Denk aan wondzorg en injecties. Ook leren om bijvoorbeeld zelf insuline te spuiten valt onder verpleging.

  • Hulp bij vervoer

Heeft u een rolstoel of scootmobiel nodig? Of wilt u gebruikmaken van een vervoersvoorziening van de gemeente, zoals taxivervoer? Dat zijn voorbeelden van hulp bij vervoer.

  • Wonen in een wooninitiatief (Wlz)

Steeds vaker beginnen (ouders van) mensen met een beperking een ouder- of wooninitiatief. De bewoners hebben allemaal een pgb, waarmee de benodigde zorg wordt ingekocht.

  • Woningaanpassing (Wmo)

Voor het aanvragen van uw woning kunt u terecht bij uw gemeente. Ook als u al zorg uit een andere wet ontvangt. Voorbeelden zijn aanpassingen om te zorgen dat u uw huis makkelijk in kan met een rolstoel. Of het aanbrengen van een traplift, plafondlift of verhoogd toilet.

  • Beschermd wonen

Heeft u psychische of psychosociale problemen waardoor u niet zelfstandig kunt wonen? Dan kunt u een plek voor beschermd wonen aanvragen bij de gemeente. Vanaf 2021 wordt dit ook vanuit de Wlz geboden, voor mensen die blijvend intensieve psychische zorg en begeleiding nodig hebben.