Een persoonsgebonden budget (pgb) is een bedrag waarmee u zelf zorg kunt inkopen. Dat geeft meer vrijheid dan bij zorg in natura. Het pgb brengt ook een aantal verplichtingen met zich mee. 

Kiezen tussen persoonsgebonden budget en zorg in natura

Krijgt u individuele Wmo-ondersteuning van uw gemeente? Individuele ondersteuning is bijvoorbeeld:

  • begeleiding in het dagelijks leven;
  • huishoudelijke hulp;
  • dagbesteding of logeeropvang;
  • woningaanpassingen of een rolstoel.

Dan kunt u kiezen tussen een persoonsgebonden budget of zorg in natura.

  • Een persoonsgebonden budget (pgb) is geld waarmee u zelf ondersteuning inkoopt.
  • Zorg in natura is door de gemeente ingekocht, bijvoorbeeld huishoudelijke hulp via een thuiszorginstelling of een standaard model rolstoel.

Voorwaarden voor een Wmo-pgb

Wilt u zelf ondersteuning inkopen met een pgb? Daarvoor gelden de volgende voorwaarden:

  • U kunt het budget beheren: u kunt zelf ondersteuning inkopen en hulpverleners aansturen. U mag ook iemand machtigen om dit voor u te doen.
  • U koopt 'doeltreffende' ondersteuning in. Ondersteuning is doeltreffend als u er zelfstandiger door kunt leven. Verder moet de ondersteuning cliëntgericht en veilig zijn.
  • U kunt motiveren (uitleggen) waarom u zelf ondersteuning wilt inkopen met een pgb.

De gemeente kan niet 'zomaar' een pgb weigeren. Als u aan de voorwaarden voldoet, heeft u recht op een pgb.

Hoogte van het Wmo-pgb

Tarieven voor Wmo-ondersteuning

De tarieven verschillen per gemeenten. In de wet staat dat de tarieven 'toereikend' moeten zijn. U moet dus de benodigde ondersteuning kunnen inkopen met het budget dat de gemeente u toekent. Voor de 'benodigde ondersteuning' zal de gemeente uitgaan van het advies dat de indicatiesteller geeft. De gemeente berekent het geldbedrag waarmee u die ondersteuning kunt inkopen. Daarbij kan de gemeente een lager uurtarief hanteren als u een niet-professionele zorgverlener inhuurt (bijvoorbeeld een familielid of mantelzorger).

Bedragen voor Wmo-hulpmiddelen en aanpassingen

De gemeente stelt eisen aan de kwaliteit van hulpmiddelen en aanpassingen die u kunt inkopen. De hoogte van het pgb is gebaseerd op die eisen.

Pgb duurder dan zorg in natura?

Soms is zelf ingekochte zorg duurder dan zorg in natura. Dat is geen reden om een pgb te weigeren. Maar de gemeente hoeft ook geen extra geld uit te geven. De gemeente mag beslissen dat u alleen het bedrag krijgt dat de zorg in natura zou kosten. De meerkosten betaalt u dan zelf.

Familieleden of mantelzorgers betalen met uw Wmo-pgb

U kunt in principe de hulp van familieleden en mantelzorgers inkopen met uw pgb. Gemeenten kunnen hier wel voorwaarden aan stellen. Ook kan de gemeente een lager tarief rekenen. U betaalt uw familielid dan een lager uurtarief dan een professionele zorgverlener zou krijgen.

Uw familielid of mantelzorger moet u de ondersteuning geven waarvoor het pgb bedoeld is, dus die in uw Wmo-beschikking staat. U sluit dan een contract (zorgovereenkomst) af met uw familielid of mantelzorger. U moet hiervoor het model Zorgovereenkomst met partner of familielid van de Sociale Verzekeringsbank gebruiken.  

Betalingen uit het Wmo-pgb (trekkingsrecht)

U krijgt het Wmo-pgb niet op uw eigen rekening gestort. De Sociale Verzekeringsbank regelt de betalingen op basis van de zorgovereenkomsten die u met de hulpverleners heeft afgesloten. Dit heet 'trekkingsrecht'. U houdt wel zelf de regie over de zorg die u inkoopt.

Zie voor meer informatie: Sociale verzekeringsbank.

Eigen bijdrage bij een Wmo-pgb

Als budgethouder betaalt u een eigen bijdrage, net als mensen met zorg in natura dat doen. U moet de eigen bijdrage van uw eigen inkomen of vermogen betalen. U kunt dit bedrag dus niet meer uit het pgb betalen, zoals dat in het verleden mogelijk was.

Sinds 2019 is de eigen bijdrage niet meer afhankelijk van uw inkomen, vermogen en zorggebruik. Iedereen betaalt maximaal € 17,50 per 4 weken. Per 2020 wordt dit € 19 per maand. Als u een partner heeft of getrouwd bent en ten minste één van u heeft nog niet de AOW-leeftijd bereikt, dan hoeft u geen eigen bijdrage te betalen. Daarnaast heeft de gemeente de mogelijkheid om in specifieke gevallen geen eigen bijdrage op te leggen voor (categorieën van) cliënten.

Het CAK stelt uw eigen bijdrage vast en stuurt u een rekening. Meer informatie vindt u bij het CAK.

Kunt u tegelijk een pgb van de gemeente en van de zorgverzekeraar krijgen?

De combinatie van een pgb van de gemeente (Wmo of Jeugdwet) én de zorgverzekeraar (Zvw) is mogelijk. Maar:

  • Het pgb van de gemeente kunt u alleen besteden aan Wmo-ondersteuning of jeugdhulp.
  • Het pgb van de zorgverzekeraar kunt u alleen besteden aan verpleging en verzorging (wijkverpleging).

U mag de budgetten dus niet 'uitruilen'.

Advies en cliëntondersteuning bij een Wmo-pgb

  • Per Saldo is een belangenorganisatie voor budgethouders. U kunt hier terecht voor informatie en advies over het pgb.
  • Voor hulp bij de administratie kunt u terecht op ePGB.nl en SVB.nl.
  • Bij de aanvraag van een pgb kan het verstandig zijn om hulp te vragen van een cliëntondersteuner.  De gemeente moet zorgen voor onafhankelijke cliëntondersteuning.