Mensen met een ziekte of beperking en ouderen ondersteunen om zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Dat is de taak van de gemeente volgens de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Officieel heet deze wet Wmo 2015. 

Welke ondersteuning biedt de Wmo?

De gemeente biedt algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen.

Een algemene voorziening is vrij toegankelijk. U kunt deze voorzieningen gebruiken zonder dat de gemeente een diepgaand onderzoek naar u of uw situatie doet. Denk aan een boodschappendienst.

Een maatwerkvoorziening is afgestemd op uw situatie. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • begeleiding en dagbesteding;
  • ondersteuning om uw mantelzorger tijdelijk te ontlasten;
  • beschermd wonen voor mensen met psychische aandoeningen;
  • maatschappelijke opvang bij huiselijk geweld en voor mensen die dakloos zijn.

Melding bij de gemeente

Heeft u ondersteuning nodig in het dagelijks leven? Dan kunt u dat melden bij het Wmo-loket of het wijkteam van uw gemeente. De gemeente zal uw situatie onderzoeken en met u bespreken.

Persoonlijk plan

U mag een persoonlijk plan indienen waarin u uw situaite omschrijft en aangeeft welke hulp of voorzieningen u nodig heeft. U moet het persoonlijk plan binnen een week na de melding indienen. Het is niet verplicht om een persoonlijk plan te maken.

Onderzoek van de gemeente naar uw situatie

De gemeente bekijkt:

  • wat u zelf kunt;
  • of mensen in uw omgeving u kunnen helpen;
  • waarvoor u professionele ondersteuning nodig heeft.

Uw gemeente nodigt u uit om hierover te praten. Gemeenten kunnen dit gesprek zelf voeren. Of ze regelen dat een andere organisatie dit voor hen doet. In veel gemeenten doen medewerkers van een sociale wijkteam de gesprekken. Dit gesprek wordt vaak 'keukentafelgesprek' genoemd.

Inzage in uw medische dossier: alleen met uw toestemming

Gemeenten hebben geen inzage in medische dossiers. Uw gemeente kan wel opvragen of u een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz) heeft. Dat is nodig omdat de gemeente u geen ondersteuning hoeft te bieden als u Wlz-zorg krijgt. De gemeente krijgt niet te zien wat er in uw dossier staat.

De gemeente mag medische gegevens alleen bekijken als u daar toestemming voor geeft. En alleen als het voor uw aanvraag belangrijk is. Bovendien hebben alle artsen, ook de huisarts, een medisch beroepsgeheim.

Hulp bij het gesprek met de gemeente

U kunt hulp krijgen van een cliëntondersteuner. De hulp van de cliëntondersteuner is gratis.

Tips om het gesprek voor te bereiden:

Zorgverandert.nl: hulp om u voor te bereiden op een gesprek met de gemeente
Mantelzorg.nl: tips voor mantelzorgers voor een keukentafelgesprek

Wmo-ondersteuning bij een hoog inkomen of vermogen

Als het nodig is, helpt de gemeente u om zelfstandig te kunnen leven. Ook als u een hoog inkomen of veel spaargeld heeft.

Zijn mensen in uw omgeving verplicht om u te helpen?

Hulp door kinderen, vrienden of buren is niet verplicht. Uw gemeente kan mensen in uw omgeving dus niet verplichten om u te helpen. Gemeenten mogen wel onderzoeken of die mensen daartoe bereid zijn. Als zij dat willen, mag de gemeente daar rekening mee houden bij het aanbod dat zij u doet.

Komt in het gesprek met de gemeente aan de orde dat u hulp krijgt van een mantelzorger? Dan moet de gemeente vragen of uw mantelzorger zelf hulp nodig heeft om de mantelzorg te kunnen geven.

Heeft u geen mensen om u heen die u kunnen helpen? Dan kan de gemeente met u bespreken wat nodig is om uw netwerk te vergroten. Als dit niet lukt zal de gemeente u passende ondersteuning aanbieden zonder hulp uit uw omgeving.

Verschillen per gemeente

Gemeenten vullen zelf hun Wmo-beleid in. Daarbij moeten ze zich wel houden aan de wet. Daarin staat bijvoorbeeld:

Kunt u naar een andere gemeente als uw eigen gemeente geen hulp biedt?

U kunt alleen Wmo-ondersteuning aanvragen in de gemeente waar u staat ingeschreven. U kunt dus geen ondersteuning aanvragen bij bijvoorbeeld een buurgemeente.  

Kunt u zelf een zorgaanbieder kiezen?

De gemeente sluit contracten met verschillende zorgaanbieders. U kunt kiezen uit de zorgaanbieders waarmee de gemeente een contract heeft.

Kunnen deze aanbieders u geen passende ondersteuning bieden? Dan kunt u kiezen voor een persoonsgebonden budget (pgb). Met een pgb heeft u meer keuzevrijheid. U moet wel aan twee voorwaarden voldoen: u kunt het pgb goed beheren en u koopt met het pgb veilige en goede ondersteuning in.

Eigen bijdrage voor Wmo-ondersteuning

Voor Wmo-ondersteuning betaalt u een eigen bijdrage. Sinds 2019 is de eigen bijdrage niet meer afhankelijk van uw inkomen, vermogen en zorggebruik. Iedereen betaalt maximaal € 17,50 per 4 weken. Per 2020 wordt dit € 19 per maand.

Als u een partner heeft of getrouwd bent en ten minste één van u heeft nog niet de AOW-leeftijd bereikt, dan hoeft u geen eigen bijdrage te betalen. Daarnaast heeft de gemeente de mogelijkheid om in specifieke gevallen geen eigen bijdrage op te leggen voor (categorieën van) cliënten.

Het CAK stelt uw eigen bijdrage vast en stuurt u een rekening. Zie Het CAK voor meer informatie.

Op Rijksoverheid.nl vindt u meer informatie over de eigen bijdrage in de Wmo.