Begeleiding bij zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid wil zeggen dat u zo veel mogelijk dagelijkse handelingen zelf kunt doen. Bijvoorbeeld voor uzelf zorgen, uw huishouden, uw geld beheren, enzovoort. Het kan ook gaan om sociale zelfredzaamheid: hoe gedraagt u zich in verschillende situaties, zoals thuis, op school of werk, bij vrienden enzovoort.

(Individuele) begeleiding wilt zeggen dat een hulpverlener u leert om deze dingen zelf te doen of u ondersteunt bij de handelingen. De hulpverlener neemt de handelingen niet over. Ook toezicht houden valt onder begeleiding. 

Wat is het verschil met hulp bij het huishouden?

  • Bij hulp bij het huishouden voert een schoonmaker de huishoudelijke taken uit, zoals stofzuigen en de badkamer schoonmaken. 
  • Bij begeleiding ondersteunt een hulpverlener u om de huishoudelijke taken zelf te leren of uit te voeren. 

Wat is het verschil met persoonlijke verzorging?

Begeleiding kan lijken op persoonlijke verzorging. Hulp bij het douchen bijvoorbeeld, kan zowel persoonlijke verzorging zijn, als begeleiding. Wat is het verschil? 

  • Persoonlijke verzorging is lichamelijke verzorging vanwege een medische aandoening of een hoog risico daarop. Bijvoorbeeld als iemand door een spierziekte te weinig kracht heeft om zelfstandig te douchen. Of mensen met dementie die hulp bij de verzorging nodig hebben en bij wie de kans groot is dat zij medische klachten krijgen. 
  • Bij begeleiding gaat het om het aanleren van vaardigheden of om motivering en ondersteuning. Bijvoorbeeld als iemand na een hersenbloeding opnieuw moet leren hoe hij zich moet wassen. Of als iemand zich niet wil douchen, bijvoorbeeld door een psychische aandoening. 

Onder welke zorgwetten valt begeleiding?

  • De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 
  • De Wet langdurige zorg (Wlz).

Wanneer krijgt u begeleiding vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning?

  • Als u 18 jaar of ouder bent, en
  • als u niet zelfredzaam bent en/of hulp nodig heeft om mee te doen in de samenleving, en
  • als u géén recht heeft op Wlz-zorg (zie: Wanneer valt zorg onder de Wet langdurige zorg?), en
  • als het niet lukt om voldoende hulp te krijgen uit uw omgeving (bijvoorbeeld van uw partner, eventuele kinderen, familie of anderen). 

Voor Wmo-ondersteuning kunt u terecht bij uw gemeente. De gemeente kan een eigen bijdrage vragen voor begeleiding vanuit de Wmo.  

Wanneer krijgt u begeleiding vanuit de Wlz?

De Wlz is er voor mensen die levenslang intensieve zorg nodig hebben vanwege een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke beperking of vanwege dementie. Meer informatie hierover vindt u in Wanneer valt zorg onder de Wlz? 

U kunt een indicatie voor Wlz-zorg aanvragen bij het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ). Bij een Wlz-indicatie hoort een zorgprofiel. Dat is een beschrijving van de zorg die u nodig heeft. Bij sommige zorgprofielen ligt de nadruk op begeleiding, bij andere zorgprofielen ligt de nadruk op andere vormen van zorg, zoals verpleging.  

Voor Wlz-zorg betaalt u een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. 

Kunt u zelf kiezen vanuit welke wet u begeleiding wilt?

Nee, dat kan niet. De aard van uw zorgvraag bepaalt onder welke wet uw zorg en ondersteuning valt. Daarbij geldt:

  • Voldoet u niet aan de voorwaarden voor Wlz-zorg? Dan kunt u bij uw gemeente terecht voor Wmo-ondersteuning.
  • Voldoet u wel aan de voorwaarden voor Wlz-zorg? Dan hoeft de gemeente u geen begeleiding te geven. 

Verwijst de gemeente u naar het Centrum indicatiestelling zorg voor een Wlz-indicatie? Lees dan Ik ben naar het CIZ verwezen voor een Wlz-indicatie

Komt u er niet uit?

Is niet duidelijk waar u moet zijn of wordt u van het ene loket naar het andere gestuurd? Neemt dan contact op met het Juiste Loket voor persoonlijk advies. 

Wat kan allemaal onder begeleiding vallen?

Hulp bij praktische zaken

  • de administratie (overzicht krijgen over facturen, contracten, verzekeringen, enzovoort)
  • boodschappen doen
  • geldbeheer (overzicht krijgen over inkomsten en uitgaven, rekeningen betalen, enzovoort)
  • post afhandelen
  • apparaten bedienen
  • medicatie innemen
  • vaardigheden oefenen, zoals schrijven en rekenen
  • vaardigheden oefenen, zoals omgaan met apparaten
  • woonbegeleiding
  • praktische pedagogische thuishulp en gezinsondersteuning

Gesprekken

  • praten over zingeving
  • aandacht, bijpraten, samen koffie drinken
  • motiveren voor behandeling

Hulp bij contacten en communicatie

  • contact zoeken met mensen in de omgeving
  • begrijpen wat anderen zeggen en jezelf begrijpelijk maken
  • hulp om gedragsproblemen te verminderen in de omgang met andere mensen

Leren om zelf de regie te houden

  • dag- of weekplanning maken
  • invulling van de dag
  • regelen van ingrijpende gebeurtenis, zoals een verhuizing

Begeleiding in groepsverband (dagbesteding)

  • dagactiviteiten voor GGZ (DAC)
  • dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking
  • logeerhuizen
  • zorgboerderijen
  • zaterdagopvang voor kinderen met verstandelijke beperking
  • sport voor mensen met een verstandelijke beperking;
  • vakantie voor mensen met een verstandelijke beperking
  • belevenis- en uitgaanscentrum
  • inloophuizen (GGZ)
  • begeleiding van verslaafden om weer mee te doen in de maatschappij
  • ontmoetingsgroepen

Vervanging/ondersteuning van mantelzorgers

  • Toezicht houden 
  • Mantelzorger(s) leren omgaan met de gevolgen van de aandoening of (gedrags)problemen van de persoon die zij verzorgen. 

Zie ook

Wilt u persoonlijk advies? Neem contact op met het Juiste Loket (voor cliënten, naasten en professionals)

Heeft u nog geen zorg en wilt u weten wat bij uw situatie past?

Kijk dan op Regelhulp.nl