Wanneer valt zorg onder de Wet langdurige zorg?

Langdurige zorg en ondersteuning voor volwassenen kan uit drie zorgwetten geleverd worden:

  • Zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz).
  • Ondersteuning uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 
  • Wijkverpleging uit de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Uitgangspunt is:

  • Voldoet u niet aan de voorwaarden van de Wet langdurige zorg (Wlz)? Dan kunt u voor langdurige zorg en ondersteuning terecht bij uw gemeente (Wmo) en/of de zorgverzekeraar (Zvw).
  • Andersom geldt ook: als u voldoet aan de voorwaarden van de Wlz, dan krijgt u geen langdurige zorg vanuit de Zvw of Wmo (met uitzondering van woningaanpassingen en sociaal vervoer uit de Wmo). 

Wlz-zorg, Wmo-ondersteuning en wijkverpleging lijken soms op elkaar

Met een indicatie voor Wlz-zorg kunt u in een zorginstelling gaan wonen. Maar het is ook mogelijk om Wlz-zorg thuis te ontvangen. Die zorg lijkt op Wmo-ondersteuning en wijkverpleging: bijvoorbeeld begeleiding, persoonlijke verzorging, dagbesteding en logeeropvang. Het verschil zit in de reden waarom iemand zorg nodig heeft.  

Vindt de gemeente of zorgverzekeraar dat u een Wlz-indicatie moet aanvragen?

Het kan zijn dat uw gemeente of zorgverzekeraar u doorverwijst naar Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) om een Wlz-indicatie aan te vragen. Zij doen dat als ze vermoeden dat u recht heeft op Wlz-zorg (zie hieronder). U bent niet verplicht om een Wlz-indicatie aan te vragen. Zie ook:

Voorwaarden voor Wlz-zorg

Wlz-zorg is mogelijk voor mensen die aan deze drie voorwaarden voldoen:

  1. Er is sprake van een lichamelijke ziekte of beperking, een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie), of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking. Dit wordt de grondslag genoemd.
  2. Het is duidelijk dat de persoon blijvend (= levenslang) zorg nodig is.
  3. De persoon heeft permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig.

1. De grondslag

Het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) stelt de grondslag vast. Heeft u meer dan één ziekte of beperking? Dan onderzoekt het CIZ welke ziekte of beperking de meeste invloed heeft op uw zorgbehoefte. Psychische klachten geven in principe geen toegang tot de Wlz. Meer informatie over de grondslagen vindt u bij het Zorginstituut

2. Blijvende zorgbehoefte

Het CIZ onderzoekt of u kunt herstellen of dat uw situatie in de toekomst kan verbeteren. Kan dat niet? Dan is uw zorgbehoefte blijvend.  

Alleen bij deze vormen van Wlz-zorg is 'blijvende zorgbehoefte' geen voorwaarde:

  • LVG-zorgprofielen (licht verstandelijk gehandicaptenzorg).
  • GGZ B Voortgezet verblijf (geestelijke gezondheidszorg).
  • Behandeling in een SGLVG behandelcentrum (voor mensen met ernstige gedragsproblemen en een lichte verstandelijke beperking).

3. Behoefte aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid

Permanent toezicht is nodig als er elk moment iets ernstig mis kan gaan met uw gezondheid of door uw gedrag. Om op tijd te kunnen ingrijpen is het noodzakelijk dat zorgverleners voortdurend (dag en nacht) op u letten, ook als u zelf geen hulp oproept. 

Blijvend 24 uur per dag zorg in de nabijheid om ernstige (gezondheids)problemen te voorkomen is alleen nodig als u niet (altijd) zelf op tijd hulp kunt oproepen. 

  • Heeft u zware lichamelijke beperkingen? Dan beoordeelt het CIZ of: 
    • U zelf goed kunt inschatten wanneer u hulp nodig heeft.
    • Er ernstig nadeel (als bedoeld in de Wlz) ontstaat als u moet wachten op de hulpverlener.
    • U lichamelijk in staat bent om hulp in te roepen als dat nodig is. Dit kan bijvoorbeeld lastig zijn bij ernstige vermoeidheid, vertraagd denken, verminderde alertheid of concentratieproblemen. 
  • Kunt u de gevolgen van uw eigen beslissingen niet altijd overzien? Ook dan zult u misschien niet (altijd) op tijd hulp kunnen inroepen. Denk aan problemen met sociale redzaamheid, gedragsproblemen, psychische problemen, snel in paniek raken als het niet goed gaat, of problemen met uw geheugen en oriëntatie. 

Intensieve zorg valt dus niet altijd onder de Wlz

Het is mogelijk dat u veel en heel intensieve zorg nodig heeft, en toch geen Wlz-indicatie krijgt. Dat geldt als u:

  • zelf goed kunt beoordelen wanneer u hulp moet oproepen;
  • fysiek in staat bent die hulp op te roepen; 
  • en er niet direct een gevaarlijke situatie ontstaat als u op de hulp moet wachten. 

U kunt dan terecht bij uw gemeente en/of zorgverzekeraar voor uw ondersteuning en zorg. 

Mantelzorg wordt niet meegewogen

Het CIZ kijkt bij de indicatiestelling uitsluitend naar uw eigen beperkingen. Voor Wlz-zorg is het niet van belang of er mensen in uw omgeving zijn die hulp kunnen geven (mantelzorg). Ook de geschiktheid van de woning telt niet mee.

Heeft u het idee dat de eventuele hulp uit uw omgeving toch meetelt bij de indicatiestelling voor de Wlz? Neem dan contact op Juiste Loket voor advies. 

Kunt u een Wlz-indicatie laten intrekken?

Is uw zorgbehoefte zo veranderd dat u geen permanent toezicht en/of 24 uur per dag zorg in de nabijheid meer nodig heeft? Dan kunt u het CIZ uw zorgvraag opnieuw onderzoeken. Het CIZ kan vaststellen dat u geen recht meer heeft op Wlz-zorg.

Is uw zorgbehoefte niet veranderd maar wilt u liever langdurige zorg en ondersteuning via uw zorgverzekeraar en/of verzekeraar krijgt? Dan kan het CIZ de Wlz-indicatie niet intrekken. 

Het is vaak wel mogelijk om thuis te blijven wonen met Wlz-zorg. U bespreekt dan met het zorgkantoor hoe u uw zorg thuis wilt regelen. Bij zorg thuis betaalt u een lagere eigen bijdrage dan bij zorg in een instelling. Die eigen bijdrage is gebaseerd op de Wlz-regels. 

Als u een Wlz-indicatie heeft, hoeft uw gemeente of zorgverzekeraar u geen langdurige zorg of ondersteuning te bieden. 

Zie ook

Wilt u persoonlijk advies? Neem contact op met het Juiste Loket (voor cliënten, naasten en professionals)