Langdurige zorg: vanuit de Wlz, Wmo of Zvw?

Laatste wijziging: 8 maart 2018

Langdurige zorg en ondersteuning is bijvoorbeeld: verpleging en verzorging, begeleiding in het dagelijks leven, dagbesteding, hulp bij het huishouden, hulp bij vervoer, woningaanpassingen of wonen in een zorginstelling. Het gaat hier niet om medische zorg van de huisarts of een medisch specialist. 

Hoe is langdurige zorg en ondersteuning geregeld?

Langdurige zorg en ondersteuning voor volwassenen kan uit drie zorgwetten geleverd worden:

  • Zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz).
  • Ondersteuning uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 
  • Wijkverpleging uit de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Zorg die vanuit meerdere wetten geleverd kan worden

Sommige soorten zorg kunnen uit verschillende wetten geleverd worden. Dan is niet altijd meteen duidelijk waar u moet zijn. Per zorgsoort wordt uitgelegd wanneer het onder welke wet valt:

Kunt u zelf kiezen vanuit welke wet u zorg krijgt?

Nee, dat kan niet. De aard van uw zorgbehoefte bepaalt vanuit welke wet u zorg krijgt. Daarbij geldt:

  • Voldoet u niet aan de voorwaarden van de Wet langdurige zorg (Wlz)? Dan is de gemeente en/of zorgverzekeraar verantwoordelijk voor uw zorg.
  • Voldoet u wel aan de voorwaarden van de Wlz? Dan is het zorgkantoor verantwoordelijk voor uw zorg. Uw zorgverzekeraar of gemeente hoeven u dan geen langdurige zorg te leveren. U kunt wel een beroep doen op algemene voorzieningen (zoals Tafeltje-dekje), woningaanpassingen en sociaal vervoer van de gemeente.

Wlz-zorg thuis, Wmo-ondersteuning en wijkverpleging lijken soms op elkaar

Zorg vanuit de Wlz heeft vaak dezelfde naam als hulp en zorg vanuit de Wmo/Zvw. Bijvoorbeeld verpleging, verzorging, begeleiding, dagbesteding, logeren of hulp bij het huishouden. De invulling van de zorg is wel anders omdat het gaat om erg kwetsbare mensen die 24 uur per dag zorg of toezicht nodig hebben.  

Wlz-zorg is alleen mogelijk als:

  • u zorg nodig heeft vanwege een lichamelijke ziekte of beperking, dementie, een verstandelijke beperking of een zintuiglijke beperking, en
  • het duidelijk is dat u blijvend (= levenslang) zorg nodig heeft, en
  • u permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig heeft.

Zie voor meer informatie: Zorg vanuit de Wet langdurige zorg

Intensieve zorg valt niet altijd onder de Wlz

Het is mogelijk dat u veel en heel intensieve zorg nodig heeft, en toch geen Wlz-indicatie krijgt. Dat geldt als u:

  • zelf goed kunt beoordelen wanneer u hulp moet oproepen, en
  • lichamelijk in staat bent die hulp op te roepen, en
  • er niet direct een gevaarlijke situatie ontstaat als u op de hulp moet wachten. 

U kunt dan terecht bij uw gemeente en/of zorgverzekeraar voor uw ondersteuning en zorg. 

Belangrijke verschillen tussen Wmo, wijkverpleging en Wlz

De plek waar u woont

  • Wmo-ondersteuning en wijkverpleging zijn mogelijk als u thuis (= zelfstandig) of in een kleinschalig wooninitatief woont. 
  • De Wlz geeft recht om in een zorginstelling te gaan wonen. Bijvoorbeeld een verpleeghuis of een instelling voor gehandicaptenzorg. Verhuizen naar een instelling is niet verplicht: als uw omstandigheden goed zijn kunt u Wlz-zorg ook thuis krijgen.  

De instanties(s) die de zorg toekennen en betalen

  • Wmo-ondersteuning vraagt u aan bij uw gemeente. De gemeente betaalt de ondersteuning ook. 
  • Wijkverpleging vraagt u aan bij een wijkverpleegkundige (thuiszorginstelling). De zorgverzekeraar betaalt de zorg.
  • Wlz-zorg vraagt u aan bij het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ). Het zorgkantoor regelt en betaalt de zorg. 

Keuze voor een zorgaanbieder 

Bij zorg in natura regelt een zorgaanbieder dat u alle zorg krijgt. Die zorgaanbieder moet een contract hebben met de organisatie die de zorg inkoopt.

  • Wmo-ondersteuning wordt ingekocht door de gemeente. 
  • Wijkverpleging wordt ingekocht door de zorgverzekeraar.
  • Wlz-zorg wordt ingekocht door het zorgkantoor. 

Een zorgaanbieder kan met al deze organisaties een contract hebben. Maar dat is niet altijd zo. Dus het is mogelijk dat u bij Wlz-zorg uit andere zorgaanbieders moet kiezen dan wanneer u wijkverpleging en/of Wmo-ondersteuning zou krijgen. 

De duur van de indicatie

  • Een indicatie voor Wlz-zorg is levenslang.
  • Wmo-ondersteuning en wijkverpleging krijgt u voor beperkte tijd. Als u daarna nog zorg nodig heeft, moet u dat opnieuw aanvragen. 

Eigen bijdrage

  • Voor Wlz-zorg betaalt u een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Ook als u Wlz-zorg thuis krijgt. 
  • De gemeente kan een eigen bijdrage vragen voor Wmo-ondersteuning. 
  • Voor wijkverpleging hoeft u niet te betalen. 

Vindt de gemeente of zorgverzekeraar dat u een Wlz-indicatie moet aanvragen?

Als u recht heeft op Wlz-zorg, hoeven de gemeente en zorgverzekeraar u geen langdurige zorg te leveren. Zij hebben daar dan ook geen budget voor. Uw gemeente of zorgverzekeraar kan u verzoeken om een indicatie aan te vragen bij het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ). Zij doen dat als ze vermoeden dat u voldoet aan de voorwaarden van de Wlz. Zie ook:

Wilt u persoonlijk advies? Neem contact op met het Juiste Loket (voor cliënten, naasten en professionals)

Heeft u nog geen zorg en wilt u weten wat bij uw situatie past?

Kijk dan op Regelhulp.nl